22, ఏప్రిల్ 2010, గురువారం

పెళ్ళంటే?

 పెళ్లి అంటే ఏంటి?
ఎక్కడో చదివినట్టు గుర్తు... "పెళ్ళంటే జీవితపు బాట మీద కొన్ని దశాబ్దాల పాటు ఒకరికొకరు బాసటగా నడవడానికి ఒక యువతీ, యువకుడూ ఒప్పందం కుదుర్చుకునే సుముహుర్తం".
కానీ, నేటి పెళ్ళిళ్ళని ఇలా నిర్వచించవచ్చుననుకుంటా -

ఆత్మాభిమానం అనేది లేకుండా దొరికినంత ఎక్కువ మొత్తానికి తమ పుత్ర రత్నాలను 'అమ్మి' లాభాలను లేక్కలేసుకునే తల్లిదండ్రుల Stock Exchange.
తతంగాలను చకచకా ఆకాశంలోని పతంగాలలా చంచలంగా అవ్వగోట్టేసి వీలయినంత ఎక్కువ ధన, ధన్య రాసులను పోగేసుకొని పరుగెత్తి ఇంకో 'engage'ment ని అందుకోవలనుకునే పురోహితుల పరుగులో ఒక చిన్న bus stop.
ధగధగా మెరిసే రంగు కాగితాల పెట్టెలో అందంగా అలంకరించి తెచ్చిన కానుకలను అందించి, చేతి బరువు దించి, భోజనం ముగించి వెళ్ళిపోవాలనుకునే అతిధుల junction.
కష్టపడి కూడబెట్టిన లక్షలాది రూపాయలు క్షణాలమీద హారతి కర్పూరంలా ఆవిరైపోతుంటే, తమకే తెలియని తతంగాల, అర్ధంకాని హడావిడుల, అర్ధంలేని సంప్రదాయాల మధ్య కొట్టుమిట్టాడుతూ ఉండవలసినాన్ని చోట్ల తాముండలేక, తాము పిలిచినా వాళ్ళని తామే పలకరించలేక పోయామే అని మధనపడే వధువు తల్లిదండ్రుల ఆవేదనల కేంద్రం.

ఒకప్పుడు పల్లెల్లో, ఆనాటి జీవన విధానానికి అనుగుణంగా, తాపిగా అందరు కలసి అయిదారు రోజులు కులాసాగా మాటలడుకుంటూ, పాటలు పాడుకుంటూ, విందులారగిస్తూ గడిపే ఒక అద్భుతమైన experience, మన సాంప్రదాయబద్ధమైన వివాహం.
ఎదుర్కోలు, తలంబ్రాలు, భోజనాల దగ్గర పరిహసాల్లాంటివి మనం ఇప్పటికీ ఆనందిస్తుంటాము. నమ్మే వాళ్ళకు, ఆస్వాదించే వాళ్ళకు మంత్రాలూ, హోమం, ఆశీర్వచనాలు అపురూపమైన అనుభవాలే.
కానీ నగరాలలో నేడు జరిగే వివాహాల పరిస్థితి ఏంటి?
పెళ్లి ఏర్పాట్లకూ, NASA rocket launching process కూ చాలా పోలికలున్నట్టు కనిపిస్తుంది. కావాలంటే మీరూ చుడండి...
కొన్ని నెలల ముందు నుంచే ఏర్పాట్ల గురించి చాలా detailed గా ఆలోచించాలి. Perfect expectations ఉండాలి. Function hall ఎన్నుకోవాలి. ఆహ్వానాలు print చేయించాలి. భోజనాల menu నిర్ణయించాలి. వెయ్యి cards పంచితే ఎంతమంది వస్తారు అన్నది శ్రీనివాస రామానుజన్ కూడా తేల్చలేని problem!
తీరా ఆ రోజు వచ్చేస్తుంది...
NASA 'Count Down' లొ rocket, launching pad నుండి విడిపోయేది ఒక మహత్తరమైన క్షణం!
ఇక్కడ వధువు మెడలో మంగళసూత్రం పడే క్షణం అంతే ముఖ్యమైనది.
Rocket ఎగిరాక ground control crew అది వెళ్ళే దారిని గమనిన్చినట్టే ఇక్కడ వచ్చిన వారిని పలకరించడం, వారి భోజనాలు, అవీ చూడడం, కానుకల లిస్టులు రాయడం లాంటివి ఉంటాయి.
ఇక వచ్చిన వారంతా భోంచేసి వెళ్లిపోయాక గాని పెళ్ళికూతురు తల్లిదండ్రులకు గాబరా తీరదు. ఆ వచ్చిన అతిధులేమో తము తెచ్చిన కానుకలు అందించి, అక్షింతలు చల్లి, ఆతిధ్యం అందుకుని ఆటోలు, కార్లూ ఎక్కి ఇంటికి వెళ్ళడంలో బిజీగా ఉంటారు.
అంటే వారికి, వీరికి కూడా అసలు ఉద్దేశించబడిన తీరిక, ఆప్యాయత, సరదాగా గడుపుదాం అనే ఆలోచనలు లేవు. వీరు కేవలం ఒక లంఛనాన్ని శాస్త్రం కోసం (వాళ్ళకోసం కాదు) పాటించడం జరుగుతుంది.
దీనికయ్యే ఖర్చెంత? సగం కూడా తినకుండా విస్తర్లతో పాటు విసిరేసిన ఆహార పదార్ధాల విలువెంత? బయటా చెత్త కుండీల దగ్గర కుక్కలతో పోటీపడి మరీ ఈ ఎంగిల్లను తినే నిర్భాగ్యులున్న ఈ దేశంలో ఇలాంటి విందులు, వృధా చేయడాలు ఎంత వరకు సమంజసం?
పెళ్ళంటే డబ్బులు వెదజల్లే, రకరకాల నగలు, చీరలు కొలువుదీరే ఎగ్జిబిషనా?
ఇలా కాకుండా, పెళ్లి లోని అర్ధవంతమైన భాగాన్ని ప్రశాంతంగా ముఖ్య బంధువులు ఒక 30 - 40  మందితో జరుపుకొని తరువాత విందు లాంటిదేదైనా ఇస్తే చాలదా?
 ఈ మధ్య కొన్ని పెళ్లిళ్లకు హాజరై అక్కడ జరిగే తంతును చూసి అసంతృప్తి చెందాను. ఇది ఇలాగే కొనసాగితే మన వివాహ పద్ధతిలోని అర్ధవంతమైన, అందమైన భాగాలూ కనుమరుగాయి వాటి పట్ల మనకే చిరాకు కలుగుతుందేమో అనిపించింది. వరుడు చిత్రంలోని తెలుగు వారి పెళ్లిని చూసాక పెళ్లి లోని అర్ధవంతమైన భాగమేంటో తెలుసుకోవాలనిపించింది. చదివి తెలుసుకున్నాక నాకు కలిగిన అనుభూతుల సారాంశమే ఈ బ్లాగ్ పోస్ట్.

11, ఏప్రిల్ 2010, ఆదివారం

వివాహ భోజనంబు



ఒక వ్యక్తి సంస్కారం ఎట్లాంటిది అని తెలుసుకోవడానికి ఒక సులువైన చిట్కా ఉంది.
అతగాడిని ఏదయినా 'బఫే' డిన్నరు దగ్గర గమనించండి, చాలు!
విందు భోజనానికి పచ్చ జండా ఊపిన మరుక్షణం ఎగిరి గంతేసి, పలుపుతాడు విప్పగానే తల్లి దగ్గరకు ఉరుకులెత్తే లేగదూడలా భోజనాల మెజావైపు 'పదండి ముందుకు పదండి తోసుకు' అని పరుగు లెడతాడా?
లేక
అంతకుముందు ఎవరితోనైనా మాట్లాడుతున్నట్లయితే అలాగే మాట్లాడుతూ నెమ్మదిగా లేచి భోజనం వైపు నడుస్తాడ?
లేక
'పదండి మీరు' అని పక్కవారికి, మహిళలకు, పిల్లలకు ముందుగా భోజనం చేసే అవకాశం ఇచ్చి తాను వెనక్కు ఉంటాడా?

ఎంత 'చదువు'కున్నా, కూర్చునే కుర్చీ ఎంతటిదయినా, పలికే మాటలు ఎంత బరువైనవైనా - ఈ 'బఫ్ఫే' టేస్ట్ చాలా నిర్దాక్షిణ్యంగా, వారి సంస్కారానికి ఖచ్చితమైన 'మార్కులు వేసి మరీ' చూపెడుతుంది.

ఈ అలొచనలన్నీ మొన్న ఓ పెళ్ళికి వెళ్ళినప్పుడు, అక్కడ చూసిన దృశ్యాల నుండి ఉద్భవించినవి.